Hai người cùng 45 tuổi trên giấy khai sinh có thể chênh nhau tới 15–20 năm “tuổi sinh học”, tức là tuổi thật của tế bào, mạch máu và hệ miễn dịch bên trong cơ thể. Đó là thông điệp trung tâm trong phần chia sẻ chuyên đề của TS. Nguyễn Thu Hương tại Diễn đàn “Khỏe đẹp từ gốc” (5/8/2026), với hội thảo khoa học chủ đề Dinh dưỡng – Vận động – Lối sống & Trường thọ.

Tuổi trên giấy khai sinh không phải là tuổi thật của cơ thể

Trước khi đi vào các con số trong chuyên đề với chủ đề “Dinh dưỡng – vận động – lối sống để giảm cân và trẻ hóa tuổi sinh học” tại Diễn đàn Khỏe đẹp từ gốc do SBODY – Viện Đào tạo lối sống khỏe đẹp từ gốc tổ chức tại Hà Nội, TS. Nguyễn Thu Hương đặt ra ba câu hỏi tưởng chừng đơn giản cho cả khán phòng: Bạn bao nhiêu tuổi trên giấy khai sinh? Bạn cảm thấy cơ thể mình bao nhiêu tuổi khi thức dậy mỗi sáng? Và bạn muốn mình 80 tuổi trông như thế nào? Khoảng cách giữa câu trả lời thứ nhất và thứ hai, theo chị, chính là “tuổi sinh học” – thước đo tình trạng thực sự của tế bào, mạch máu, ti thể và hệ miễn dịch, khác hẳn với tuổi thời gian vốn chỉ là con số cố định không thể thay đổi. Tin quan trọng là tuổi sinh học có thể đi lùi nếu được chăm sóc đúng cách, và ngược lại cũng có thể vượt xa tuổi thật nếu cơ thể bị bỏ mặc.

Việt Nam già hóa nhanh top đầu thế giới

Phần trình bày đưa ra một thực tế đáng suy ngẫm: Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và được dự báo trở thành “dân số già” trước năm 2036 – nghĩa là chỉ mất khoảng 20–25 năm để chuyển từ già hóa sang già, trong khi Nhật Bản mất 26 năm, Thụy Điển 85 năm và Pháp phải mất tới 115 năm. Đáng chú ý hơn, tuổi thọ trung bình của người Việt hiện vào khoảng 73–74 tuổi, nhưng số năm sống thực sự khỏe mạnh chỉ dừng ở mức 64–65 tuổi. Nói cách khác, một người Việt trung bình phải sống chung với bệnh tật trong khoảng 10 năm cuối đời.

“Mục tiêu của chúng ya không chỉ là sống lâu hơn, mà là rút ngắn những năm bệnh tật tuổi già để có thêm nhiều thời gian tận hưởng cuộc sống một cách chất lượng và hạnh phúc.” – TS. Nguyễn Thu Hương nhấn mạnh

Viêm mạn tính: ngọn lửa âm ỉ đằng sau hầu hết bệnh của tuổi già

Một khái niệm được nhắc đến xuyên suốt phần chia sẻ là “inflammaging” – viêm và lão hóa vốn là một. Nếu viêm cấp tính giống như người lính cứu hỏa xuất hiện khi cơ thể bị tổn thương rồi rút lui, thì viêm mạn tính lại giống một ngọn lửa âm ỉ cháy suốt nhiều năm dưới sàn nhà mà không ai hay biết. Ung thư, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, Alzheimer hay tiểu đường, theo cách diễn giải này, chỉ là những biểu hiện khác nhau của cùng một đám cháy âm ỉ đó. Đáng lo ngại hơn, nhiều bệnh vốn chỉ gặp ở người cao tuổi như đột quỵ, ung thư khởi phát sớm, gan nhiễm mỡ hay thoái hóa cột sống cổ đang xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm 25–45 tuổi, đúng độ tuổi lao động chính của xã hội.

Sáu nguyên nhân gốc rễ – nhiều người sẽ thấy chính mình trong đó

Phần thứ hai của bài trình bày chỉ ra sáu nhóm nguyên nhân khiến cơ thể già nhanh hơn tuổi thật: dinh dưỡng sai ngay từ trước khi sinh, dinh dưỡng thiếu khoa học từ tuổi nhỏ, lối sống ít vận động, stress và thiếu ngủ kéo dài, ô nhiễm môi trường, và thực phẩm siêu chế biến. Một số con số được đưa ra khiến nhiều người phải nhìn lại thói quen hằng ngày của chính mình: tỷ lệ thừa cân – béo phì ở trẻ 5–19 tuổi đã tăng hơn gấp đôi trong 10 năm, từ khoảng 8–9% lên 19%, có nơi tại nội thành Hà Nội và TP.HCM tiệm cận 40–50%, tức gần một nửa lớp học.

Với người trưởng thành, một ly trà sữa full topping có thể chứa 60–90g đường, gấp 2–3 lần khuyến nghị đường tự do cho cả một ngày của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Bài trình bày đưa ra một hình ảnh đáng nhớ: một đứa trẻ uống một ly trà sữa mỗi ngày trong 10 năm không phải đang uống trà sữa, mà đang “đặt cọc” cho một chẩn đoán gan nhiễm mỡ ở tuổi 25.

Với dân văn phòng, thực trạng cũng không khả quan hơn: trẻ em hiện dành trung bình 4–6 giờ mỗi ngày trước màn hình, trong khi người trưởng thành làm việc văn phòng ngồi tới 8–10 giờ mỗi ngày. Ô nhiễm không khí tại Hà Nội và TP.HCM cũng được nhắc đến như một tác nhân gốc rễ: nồng độ bụi mịn PM2.5 tại nhiều thời điểm trong năm cao gấp nhiều lần ngưỡng khuyến nghị 5 μg/m³ của WHO – tổ chức này đã xếp ô nhiễm không khí ngoài trời vào nhóm tác nhân gây ung thư nhóm 1.

Bốn trụ cột để “trẻ hóa” tuổi sinh học

Từ bức tranh nguyên nhân, phần giải pháp được TS. Nguyễn Thu Hương gói gọn trong bốn trụ cột: cân bằng chuyển hóa (ổn định đường huyết – insulin, giảm mỡ nội tạng), chăm sóc nhịp sinh học – stress – giấc ngủ (hạ cortisol ban đêm để cơ thể có thời gian phục hồi và sửa chữa), xây dựng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, và duy trì vận động đều đặn để trẻ hóa ti thể – vốn được ví như những “nhà máy năng lượng” của tế bào, quyết định phần lớn năng lượng và sức bền của cơ thể mỗi ngày.

Từ nghiên cứu chuyên sâu đến hành trình thực nghiệm của chính gia đình mình

Phần cuối bài chia sẻ, TS. Nguyễn Thu Hương đã chia sẻ lại hành trình thay đổi lối sống của chính gia đình mình – từ bản thân chị, chồng là doanh nhân Nguyễn Hoài Nam, mẹ chồng, đến hai con trai và các thành viên trong cộng đồng SBODY như một minh chứng thực tế cho việc bốn trụ cột trên có thể áp dụng được trong đời sống bận rộn hằng ngày, không đòi hỏi ăn kiêng khắc nghiệt, ép cân hay giảm cân cấp tốc. Chị gọi đó là hành trình “sống theo sinh học, không theo cảm xúc” – bắt đầu từ giấc ngủ, nhịp sinh học, cách ăn, cách tập, cách xử lý stress và cách vận hành cả một gia đình.

Thông điệp khép lại phần chia sẻ cũng là điều mà ban tổ chức Diễn đàn “Khỏe đẹp từ gốc” muốn lan tỏa đến cộng đồng: sức khỏe không phải là điều may rủi hay chuyện của riêng người cao tuổi, mà là kết quả của những lựa chọn nhỏ được lặp lại mỗi ngày – bắt đầu càng sớm, tuổi sinh học càng có nhiều cơ hội được “trẻ hóa”.

Quý vị có thể xem trọn vẹn file chia sẻ của TS. Nguyễn Thu Hương tại đây.

Hoặc nghe lại toàn bộ bài thuyết trình chuyên sâu của chị tại kênh Youtube SBODY – New Boby New Life.

Đăng ký tìm hiểu về chương trình huấn luyện sức khỏe cùng SBODY tại đây.